Op 15 juni 1937 begon de gemeente Rotterdam met de aanleg van de Maastunnel. Het was een zeer ambitieus project, want de onderwatertunnel was niet alleen de eerste van Nederland, maar ook de langste van Europa. Ondanks de Duitse bezetting werd het project voltooid op 14 februari 1942. Vandaag, precies 70 jaar later, is de Maastunnel nog steeds één van de belangrijkste verkeersverbindingen van Rotterdam.

 

Door de groei van de bevolking en de sterke toename van de havenactiviteiten in Rotterdam werd rond de jaren ´30 de roep om een betere verbinding van de beide Maasoevers steeds groter. In 1935 kondigde Rijkswaterstaat aan van plan te zijn een hangbrug aan te leggen, maar toen bleek dat deze minstens 60 meter hoog zou moeten worden, werd uiteindelijk uit financieel oogpunt toch gekozen voor een tunnel. Het idee voor het project kwam van de directeur van Gemeentewerken ir. L.W.H. van Dijk en het ontwerp werd gerealiseerd door de architecten J.P. van Bruggen en Ad van der Steur. De drie mannen haalden hun inspiratie uit de Hollandtunnel tussen New York en New Jersey.

Afzinkmethode

De bouw de Maastunnel ging officieel  van start op 15 juni 1937. Het project werd gerealiseerd met behulp van de afzinkmethode, wat inhield dat de verschillende delen van de tunnel eerst ergens anders gebouwd werden, om vervolgens in de Maas afgezonken te worden. In totaal bestond de tunnel uit negen van dergelijke segmenten, elk 60 meter lang, 25 meter breed en 9 meter hoog. Binnen de tunnel werden vervolgens aparte buizen gecreëerd voor autoverkeer, fietsers en voetgangers. Daarnaast werd het geheel voorzien van een voor zijn tijd uiterst futuristisch ventilatiesysteem en een laboratorium om de luchtkwaliteit te controleren. In totaal kostte het project ruim 18 miljoen gulden.

Schooljongens

Op 14 februari 1942 werd de Maastunnel officieel geopend. Dit gebeurde, vanwege de Duitse bezetting van Rotterdam, zonder al te veel feestelijkheden. Volgens een bekend verhaal werden een aantal hoogwaardigheidsbekleders, die aan één kant van de tunnel klaar stonden om deze te openen, nog wel verrast door twee fietsende schooljongens,  die de tunnel al van de andere kant hadden weten te betreden. Zo waren de elfjarige Joop Otte en diens vriend Cor Wiegman volgens de overlevering de eersten die gebruik maakten van de allereerste verkeerstunnel van Nederland.

Trots

In de 70 jaar sinds de opening is de Maastunnel uitgegroeid tot één van de meest vitale verkeersverbindingen in de stad. Iedere werkdag maken er naar schatting ruim 75.000 auto´s en 4000 fietsers gebruik van de buizen onder de Maas. “We zijn er trots op dat de Maastunnel al 70 jaar deel uitmaakt van het DNA van de stad”, aldus Rotterdams wethouder Alexandra van Huffelen. Daar is dan ook alle reden toe, want de Maastunnel is tot op heden nog steeds de langste onderwatertunnel in Europa. Wel is de verbinding inmiddels toe aan een grote onderhoudsbeurt, want “ we moeten alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat de tunnel nog vele jaren meegaat”, zo stelt de wethouder.

 

De Maastunnel in Rotterdam is de oudste tunnel van Nederland. De tunnel onder de Nieuwe Maas werd op 14 februari 1942, in de 2e Wereld Oorlog, geopend. Het ontwerp is van J.P. van Bruggen en A.J. van der Steur. De tunnel voor auto’s, fietsers en voetgangers werd de tweede verbinding, na de Maasbruggen, tussen Rotterdam Noord en Rotterdam Zuid.

Tunnel van nationaal belang

Op 15 juni 1937 gaf Burgemeester Droogleever Fortuyn het startsein voor de bouw van de Maastunnel. De tunnel is één van de grootste openbare werken in die tijd. De bedoeling was om voor eens en altijd af te rekenen met opstoppingen om van Noord naar Zuid te komen en vice versa. De tunnel was niet alleen van betekenis voor Rotterdammers maar de weg moest een doorgaande weg worden van nationale betekenis. Een doorgang van de zuidelijke provincies naar de Randstad. Het Rijk dacht aan een brug, Rotterdam dacht aan een tunnel. Het werd de eerste tunnel van Nederland.

Stille opening

Tijdens de oorlog werd er doorgewerkt aan de Maastunnel. Onder druk van de Duitsers beef het stil rond de Maastunnel die al op 31 december 1941 was opgeleverd. Op 14 februari 1942 vond de volledige openstelling voor al het verkeer plaats, zonder feestelijkheden. De Maastunnel was al gelijk een succes. Een elektrisch drempel apparaat telde in de eerste jaren al zo’n 1400 passerende auto’s per etmaal.

Ontwerp Maastunnel

De tunnel bestaat uit twee gescheiden kokers met elk twee rijbanen voor gemotoriseerd verkeer en twee boven elkaar gelegen kleinere kokers voor fietsers en voetgangers. De karakteristieke ventilatie gebouwen van Maastunnel staan aan beide zijde van de Nieuwe Maas. Beide gebouwen, met toegangen en roltrappen voor de fietsers en voetgangers, zijn als architectonische bruggenhoofden ontworpen. Zij staan met de kop naar de Maas en suggereren dat er ook ondergronds een band bestaat tussen Noord en Zuid.

Rijksmonument

De Maastunnel samen met de tunneltraverse aan beide oevers staan op de nominatie  (voorbeschermd) om Rijksmonument te worden. Het Maastunnelcomplex bestaat uit acht onderdelen: twee toegangsgebouwen, twee ventilatiegebouwen, twee garagegebouwen, de tunnel (twee autotunnels, de fiets- en voetgangerstunnel) en de tunneltraverse aan beide oevers (Bentinckplein, Henegouwerlaan, ’s-Gravendijkwal, Maastunnel, Doklaan, Maastunnelplein met ongelijkvloerse kruisingen/viaducten ter hoogte van de Beukelsdijk, de Mathenesserlaan, de Nieuwe Binnenweg, het Drooglever Fortuynplein en de Brielselaan).